Hieronder een overzicht van de belangrijkste thema’s uit het coalitieakkoord die relevant zijn voor FM, met per thema uitleg over voor wie dit geldt en waar het effect zichtbaar wordt.
Energie & netcongestie
- Netcongestie krijgt de hoogste prioriteit.
- Bestaande netcapaciteit moet beter worden benut via flexcontracten, prikkels in nettarieven en energiehubs.
- Er komt een Crisiswet Netcongestie om procedures voor netuitbreiding te versnellen.
- Warmtenetten worden ingezet om elektriciteitsgebruik te beperken.
- Introductie van een capaciteitsmarkt voor piekmomenten.
Dit beleid geldt voor alle grootverbruikers van elektriciteit. Flexcontracten en nettarieven maken energiegebruik afhankelijker van timing, terwijl energiehubs samenwerking tussen gebouwen op één locatie stimuleren. De Crisiswet moet netuitbreiding versnellen, maar neemt de schaarste op korte termijn niet weg.
Om toch meer ruimte op het net te creëren worden warmtenetten geopperd als alternatief voor elektrische verwarming. Ook wordt een capaciteitsmarkt geïntroduceerd, waarmee organisaties beloond worden voor het beschikbaar houden van vermogen of het tijdelijk verminderen van verbruik wanneer het net onder druk staat.
Onderhoud & renovatie boven nieuwbouw
- Renovatie en beter benutten krijgen prioriteit boven nieuwe aanleg waar mogelijk.
Deze beleidslijn richt zich primair op overheidsvastgoed. Voor andere organisaties is dit geen verplichting, maar wel een duidelijke richting. Nieuwbouw wordt minder vanzelfsprekend, terwijl bestaande gebouwen langer in gebruik blijven. Dat vergroot het belang van onderhoudsplanning, renovatie en het functioneel en technisch op peil houden van locaties, vaak terwijl deze in gebruik blijven.
Mobiliteit, woon-werkverkeer & laadinfrastructuur
- Uitbreiding van laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer.
- Elektrisch rijden blijft fiscaal aantrekkelijk.
- Stimulering van deelmobiliteit, fietsen en openbaar vervoer.
- Investeringen in bereikbaarheid en veiligheid rond OV-knooppunten.
Dit beleid raakt zowel publieke als private organisaties. De uitrol van laadinfrastructuur vergroot de vraag naar laadvoorzieningen bij werklocaties, terwijl netcongestie grenzen stelt aan laden. Door stimulering van alternatieven voor de auto verandert de inrichting van terreinen en parkeerbeleid. Bereikbaarheid per OV en fiets krijgt meer gewicht, vooral bij kantoren en onderwijsinstellingen.
Werk-privébalans & duurzame inzetbaarheid
- Het kabinet wil een betere balans tussen werk en privé.
- Er is nadrukkelijke aandacht voor preventie en duurzame inzetbaarheid.
- Werk moet perspectief bieden en langdurige uitval voorkomen.
Deze beleidslijn richt zich op alle sectoren, met extra aandacht voor sectoren met hoge uitval of personeelstekorten. Het akkoord stelt geen eisen aan de inrichting van werkplekken, maar plaatst gezondheid en inzetbaarheid expliciet in de context van werk. Daarmee raakt dit ook aan de organisatie en het gebruik van werkplekken.
Digitalisering, AI & cybersecurity
- Nederland wil koploper worden in AI en sleuteltechnologieën.
- Investeringen in AI-fabrieken, datacentra en digitale infrastructuur.
- Vitale sectoren en (semi-)overheid moeten aantoonbaar cyberweerbaar zijn.
- Digitale inkoop moet voldoen aan security-by-design (systemen worden zo ontworpen en ingekocht dat beveiliging er vanaf het begin in zit), zero-trust en ketenveiligheid.
Dit beleid geldt met name voor vitale sectoren en de (semi-)overheid, maar werkt door naar organisaties die vergelijkbare digitale systemen gebruiken. Digitale systemen worden expliciet gezien als kritieke infrastructuur. Ook systemen die gebouwen aansturen vallen daaronder. Cyberweerbaarheid raakt daarmee direct aan toegang, installaties en het dagelijks gebruik van werkomgevingen.
Facto schreef eerder over de cyberaanval op de Technische Universiteit Eindhoven.
Veiligheid, crisisbeheersing & weerbaarheid
- Versterking van de nationale weerbaarheid.
- Voorbereiding op grootschalige verstoringen, waaronder uitval van vitale infrastructuur.
- Oefenen met crisisscenario’s samen met vitale sectoren, overheden en private partijen.
- Extra aandacht voor bescherming en continuïteit van vitale infrastructuur.
Deze inzet richt zich primair op overheid en vitale sectoren, maar werkt door naar organisaties met kritieke processen of publieke functies. Gebouwen en locaties worden onderdeel van crisisvoorbereiding en continuïteitsplannen. Dat betekent dat zij beschikbaar moeten blijven, veilig moeten functioneren of gecontroleerd afgesloten kunnen worden bij verstoringen.
Bij Facto schrijven we steeds vaker over crisismanagement in FM.
Defensie: groei, huisvesting en ruimtegebruik
- Defensie-uitgaven groeien richting 3,5% van het BBP.
- De krijgsmacht groeit naar minimaal 122.000 mensen.
- Defensie heeft meer ruimte nodig voor huisvesting en ondersteuning.
Deze plannen gelden specifiek voor defensie, maar hebben bredere impact. De groei vertaalt zich naar extra vraag naar utiliteitsgebouwen zoals kantoren, scholen en ziekenhuizen, ondersteunende voorzieningen en terreinbeheer. Daarnaast worden eisen rond veiligheid, continuïteit en onderhoud explicieter, wat ook relevant wordt voor andere grote organisaties met een publieke of kritieke functie.
