Neem het Rijk, ook daar verwacht men veel van inkoop bij duurzaamheid getuige statements als: 'Bewust inkopen vormt een krachtig instrument om belangrijke duurzaamheiddoelstellingen te bereiken; of ‘U benut uw inkoop voor het realiseren van meer duurzaamheid en het voorkomen van negatieve effecten op milieu en sociale aspecten.’
Want - zo is vaak de gedachte - inkopers kunnen toch gewoon duurzamere spullen inkopen? LED-lampen, elektrische auto’s. dat soort dingen.

Spullen (in)kopen is heel erg niet-duurzaam

Bij 'inkoop’ gaat het echter vaak om het inkopen van nieuwe producten. En laat dat nou zo ongeveer het meest niet-duurzame zijn wat je kunt doen. Want 29% van de CO2-uitstoot komt door aanschaf van producten en als je daar nog kleding en voedsel bij optelt is dat zelfs 54% (althans, van een huishouden).

En dan gaat het nog niet eens om grondstoffengebruik, afvalstoffenproductie, watervervuiling, kwaliteit van de leefomgeving of arbeidsomstandigheden. Spullen (in)kopen is dus heel erg niet duurzaam.

Vakspecialisten moeten aan de slag met 10 R’en

Vaak is het echter niet aan de (in)kopers wat er precies wordt aangeschaft maar alleen 'hoe' iets wordt aangeschaft. Het 'wat' wordt bepaald door de medewerkers die inhoudelijk verstand hebben van hetgeen nodig is, de vakspecialisten. En juist die zouden kennis moeten hebben van het lijstje met de '10 R’en’. Want als je dat toepast ben je wel bezig duurzaam producten in te kopen.

En dat checken van de 10 R’en moet zo vroeg mogelijk in het inkooptraject gebeuren want hoe later in het inkoopproces hoe moeilijker zaken nog zijn aan te passen.
Als ‘Inkoop’ dus iets wil betekenen op het vlak van duurzaamheid moet inkoop dus al in de strategie/ontwerpfase worden betrokken.

Inkopers alleen gaan het verschil niet maken op het vlak van duurzaamheid. Vakspecialisten zullen aan de slag moeten (met de 10 R’s) en mogelijk kunnen de inkopers ze daar een handje bij helpen.

Ook kansen op verduurzaming die veel minder met inkoop te maken hebben

En tot slot: vergeet ook niet dat veel 'heel duurzame dingen’ nog veel minder met ‘inkoop’ te maken hebben.
Denk bijvoorbeeld aan verlichting uit schakelen als dat kan, de verwarming lager zetten of uit doen in ruimtes waar die niet hoeft te branden, reizen per fiets of met het OV en niet met de auto, meer thuiswerken, minder afval produceren, minder vlees eten, et cetera. Kansen genoeg om ook op die gebieden nog stappen te zetten!

*Joost Lucassen is coördinator inkoop bij Veiligheidsregio Holland Midden. Hij schrijft regelmatig blogs over inkoop in Facto.