De or heeft adviesrecht over maatregelen die de onderneming betreffen. Het moet over het algemeen gaan om een belangrijk besluit. Maar wat is belangrijk? Uit jurisprudentie van de Ondernemingskamer kan worden afgeleid wat ‘belangrijk’ is. Een doorslaggevend criterium is of het besluit ingrijpende gevolgen heeft voor het aantal arbeidsplaatsen, de arbeidsomstandigheden of de arbeidsvoorwaarden. Met andere woorden voor de werknemers. Heeft een voorgenomen besluit niet zulke gevolgen, dan betekent dat nog niet dat de or dan geen adviesrecht heeft. Denk maar aan grote investeringen; die hebben niet direct gevolgen voor de werknemers, maar houden wel een risico in voor de onderneming en dan heeft de or daarover toch adviesrecht. Heeft een besluit wel gevolgen voor de werknemers dan moet bekeken worden hoe diep de gevolgen ingrijpen en hoeveel werknemers daardoor worden getroffen. Het aantal werknemers dat getroffen wordt, is op zich niet doorslaggevend. Het gaat om de verhouding aantal getroffen werknemers ten opzichte van het totaal aantal werknemers in de onderneming. Daarbij moet ook nog eens meegewogen worden of het organogram wijzigt.
Is de ondernemer van plan een adviesplichtig besluit te nemen, dan moeten de volgende stappen worden gezet:
- de ondernemer vraagt tijdig, schriftelijk advies aan de ondernemingsraad;
- in ten minste één overlegvergadering bespreken zij het voorgenomen besluit;
- de or brengt binnen een redelijke termijn advies uit;
- nadat de ondernemer het advies heeft gekregen deelt hij zo spoedig mogelijk zijn besluit mee (schriftelijk). Wijkt hij af van het or-advies, dan moet hij zijn besluit motiveren.
Om tot een goed advies te geraken, moet een aantal stappen worden gezet. Stap 1. Lees de adviesaanvraag en kijk of hij compleet is. Stap 2. Bespreek met elkaar de hierboven genoemde punten. Waar het om gaat is of jullie allemaal hetzelfde beeld hebben. Stap 3. Als het beeld duidelijk is, ga je dan afvragen wat je ervan vindt. Is de voorgestelde maatregel een logische oplossing? Is duidelijk waarom hier voor gekozen is en niet voor een andere oplossing? Stap 4. Als het oordeel is dat de voorgestelde maatregel de juiste is en dat de gevolgen voor het personeel goed worden opgevangen, zijn jullie snel klaar en kun je de bestuurder meedelen dat jullie zijn inzichten en oplossingen delen en dat jullie hem adviseren over te gaan tot uitvoering van zijn voorgenomen besluit. Is de or het op onderdelen niet eens met het voorgenomen besluit, dan is het aan hem om te beargumenteren waarom hij een andere mening is toegedaan en wat het voordeel van het alternatief is.
