Aandachtig voorover gebogen luistert een groep jonge mannen en vrouwen van Spar City Glashaven naar trainer Fleur van Gelder. Ze legt het ambacht van tosti maken uit. Hiervoor heeft de groep nog een baristacursus gehad, zegt Van Gelder. ‘Dit is precies wat je nodig hebt. Hier wordt de gedachte achter foodservice uitgelegd. En als je vragen hebt, kun je die gelijk stellen’, zegt Ruben Rocha van Spar City Glashaven.

Spar besloot in 2020 van foodservice een speerpunt te maken en een meerderheidsbelang te nemen in The Tosti Club. Spar wil zijn medewerkers in de 450 winkels hierin meenemen door hen onder te dompelen in de wereld van foodservice – een wereld die toch heel anders is dan het vak van retailer. Medewerkers krijgen les in alle facetten van het vak: van salades en broodjes bereiden tot baristatraining en gastvrijheid. Dat gebeurt in de, in 2020 ontwikkelde, foodservicekeuken in Waalwijk.

Horecakeuken Spar in Waalwijk

Inmiddels zijn de medewerkers van 60 gemakswinkels in twee dagen al gedrild in het vak van foodservice. Erykha Richardson van Spar Glashaven glundert tijdens de masterclass Foodservice in de praktijkruimte met alle noodzakelijke voorzieningen om de perfecte broodjes, pizza’s, salades, tosti’s en koffies te maken. ‘Als je dit zonder enige training gelijk in de winkel moet doen dan geeft dat stress. Dit geeft zelfvertrouwen en zorgt ervoor dat ik het straks ook goed ga doen.’

Horeca-DNA Spar-medewerkers

Naast praktijk krijgen de Spar-medewerkers theorieles in het naastgelegen lokaal. Medewerkers moeten namelijk ook een andere manier van denken aanleren, benadrukt The Tosti Club-oprichter Jacco Heijkoop. ‘De interactie met de klant zijn perfecte momenten om aan cross-selling en upselling te doen. Die eerste techniek, een extra product aanbieden, kan bijvoorbeeld als klanten een baristakoffie bestellen’, verduidelijkt Heijkoop. ‘Ze (medewerkers Spar Glashaven, red.) hebben vanochtend ook de baristatraining gehad’, verwijst hij naar de combinatie van theorie en praktijk. ‘Spar ontwikkelt alle trainingen zelf binnen de Spar Academy. Een externe partij verzorgt de trainingen’, vult collega Ferry Schepens aan.

Integratie in stroomversnelling

Het tweemanschap Ferry Schepens en Jacco Heijkoop trekt de foodservicekar. In 2020 begon Spar met de uitrol van zijn foodservicestrategie, in 2021 raakt die in een stroomversnelling en dit jaar schakelt de formule uit Waalwijk nog een versnelling hoger. Dat valt te zien aan de snelle groei van The Tosti Club. Het aantal The Tosti Clubs verdubbelt dit jaar naar 50. ‘De teller staat nu op 34’, zegt Heijkoop. Ook zijn er nog acht stand-alone The Tosti Clubs. ‘Het heeft nu mijn 100 procent focus om The Tosti Club te laten groeien.’ Na de aankoop van de meerderheid van de aandelen door Spar, had Heijkoop de taak om de afdeling foodservice de juiste richting mee te geven. Die rol neemt Ferry Schepens nu over. Heijkoop heeft zijn handen nu vrij om The Tosti Club, het naar eigen zeggen nummer-1-tostimerk van Nederland, verder door te ontwikkelen. Als voorbeeld noemt Heijkoop de ‘fresh frozen’-lijn van The Tosti Club in die in de schappen van Spar komt. Wanneer kan hij nog niet zeggen, maar het is in ieder geval binnenkort. ‘Het product is ook gelist bij Superunie.’ Op meerdere high-traffic-locaties, zoals benzinestations, zijn deze tosti’s overigens al drie jaar te verkrijgen, geeft Heijkoop aan.

The Tosti Club in meeste Spars

Spar streeft ernaar om in alle gemakswinkels een The Tosti Club-concept te plaatsen. ‘Voor The Tosti Club is een verbouwing nodig. Daarom zijn er ondernemers die eerst met normale foodservice starten en pas daarna eventueel met tosti’s willen beginnen. Niet in elke winkel kun je alles hebben’, zegt Heijkoop. ‘Dat hangt af van vestigingspunt, regio en welke modules vanuit het klantenprofiel gezien interessant zijn’, vult Schepens aan. Er zijn geen ondernemers die niet overtuigd zijn van het belang van foodservice.

Meer storytelling bij Spar

De uitrol van de foodservicestrategie zit in de volgende fase. Het foodserviceteam deed voorheen zo’n beetje alles zelf, zonder dat daar direct andere afdelingen zoals marketing en productontwikkeling bij betrokken waren. Dat is nu verleden tijd. In alle geledingen zitten nu foodservicespecialisten die ervoor zorgen dat marketing in zijn uitingen en productontwikkeling hier rekening mee houdt. Conceptdeveloper Foodserivce Ferry Schepens overziet dit alles. ‘Er komt nu bijvoorbeeld meer storytelling. De restaurantbeleving komt terug in marketing.’
Nu foodservice, en met name horeca, in alle haarvaten van de Spar-organisatie zit, kan er vaart worden gemaakt met de strategie. ‘Je brengt nu foodservice en foodretail als het ware samen. Gasten denken niet in termen van foodservice of retail. Ze willen direct iets eten. Hebben zij haast, dan pakken zij een verpakte sandwich of anders wordt die direct voor hen klaargemaakt.’ Heijkoop concludeert: ‘Spar is de enige die in alle afdelingen foodretail en foodservice blurt.’ Op dit moment zijn er nog enkele tientallen winkels zonder foodservice. Afhankelijk van de behoefte, gaat Spar hier ook zulke modules introduceren. Tijdens de formuledag afgelopen najaar kondigde de keten aan foodservice zoveel mogelijk te integreren in alle winkels.

Spar, Deliveroo en Thuisbezorgd

Spar en Deliveroo gaan samen in zeven Nederlandse steden (13 winkels) boodschappen, inclusief warme en koude foodserviceproducten, bezorgen. Deze pilot duurt in eerste instantie drie maanden en wordt bij succes verlengd. ‘Het is voor hen en voor ons nieuw. We gaan leren wat de belangrijkste
behoeften van de consument zijn.’ Medewerkers picken de orders in de winkels en maken daar de warme en koude gerechten klaar. In de tas van de bezorgers zitten verschillende compartimenten en bij grotere bestellingen komen er meer riders aan te pas. Ook is een pilot gestart met Thuisbezorgd.nl om boodschappen (een selectie van 1000 artikelen, inclusief foodservice, red.) te bezorgen vanuit 20 winkels.

Ook avondeten bij Spar

De grote ambitie van Spar is om een one-stop-shop te worden, waar klanten niet alleen terecht kunnen voor ontbijt en lunch, maar ook voor het avondeten. Daarom verkoopt Spar vanaf dit jaar warme maaltijden in twee pilotwinkels. Bereiding gebeurt in de winkels en bestellers kunnen ervoor kiezen het gerecht in de winkel te nuttigen of mee te nemen. Spar gaat deze diners dan ook bezorgen. ‘De winkels waar we gaan testen zullen verschillend zijn qua doelgroep en regio’, zegt Schepens. De uitdaging vormt de complexiteit en ook zijn er meer investeringen nodig in apparatuur, zegt de conceptontwikkelaar. ‘Daarom begonnen we met ontbijt en lunch en is de avondmaaltijd nu een logische vervolgstap. Er komen in Waalwijk ook nog extra trainingen en e-learningmodules.’ Avondmaaltijden bieden ook kansen in winkels in kleine dorpskernen. Ze kunnen vervanger zijn van ‘de Italiaan op de hoek’. Spar in Schijndel is een goed voorbeeld. ‘Je verwacht hier minder bestellingen van foodservice-producten, maar het tegendeel is waar: dergelijke producten vinden hier gretig aftrek.’